Wbrew obiegowej opinii urzędy skarbowe nie skupiają się wyłącznie na „podejrzanych” firmach. Coraz częściej kontrole dotyczą najmniejszych przedsiębiorców – zwłaszcza wtedy, gdy pojawia się wniosek o zwrot VAT, nietypowe koszty w rozliczeniach lub gdy system STIR wykryje ryzyko nieprawidłowości. Dziś proces kontroli w dużej mierze opiera się na analizie danych i algorytmach, które potrafią wychwycić niezgodności czy powiązania między podmiotami.

Najczęstsze sygnały, które mogą przyciągnąć uwagę fiskusa:

🔹 różnice między złożonymi deklaracjami a plikami JPK,
🔹 wyjątkowo wysokie koszty lub odliczenia podatkowe,
🔹 transakcje z kontrahentami powiązanymi lub z krajami o podwyższonym ryzyku,
🔹 liczne korekty deklaracji bądź deklaracje zerowe przy dużej skali działalności,
🔹 dane pochodzące z ZUS, instytucji finansowych czy zgłoszeń osób trzecich.

Co ważne – urząd skarbowy nie ma obowiązku informowania, z jakiego powodu rozpoczyna kontrolę.

Jak wygląda kontrola skarbowa w praktyce?

Kontrola może zostać wszczęta na podstawie zawiadomienia, ale zdarzają się również wizyty „bez zapowiedzi”. Przedsiębiorca ma obowiązek udostępnić dokumenty, system księgowy, a także umożliwić dostęp do pomieszczeń czy wskazać osobę kontaktową.

Po zakończeniu czynności sporządzany jest protokół. W przypadku wątpliwości lub błędów warto pamiętać, że podatnik ma 14 dni na złożenie zastrzeżeń – to istotny moment, by chronić swoje interesy.

Ile trwa kontrola podatkowa?

Ustawa z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców przewiduje czas trwania kontroli, który zależy od wielkości firmy:
🔹 mikroprzedsiębiorcy: do 12 dni roboczych,
🔹 mali przedsiębiorcy: do 18 dni,
🔹 średni przedsiębiorcy: 24 dni,
🔹  duże firmy: do 48 dni roboczych.

Urzędnicy mogą w uzasadnionych przypadkach przedłużyć ten termin, ale każdorazowo muszą o tym poinformować pisemnie. Kontrole mogą trwać też dłużej, jeśli są w między czasie zawieszane, np. na czas oczekiwania na odpowiedź innego urzędu.

Ważne! Limity nie obowiązują w każdym przypadku. Przepisy przewidują całą listę wyjątków, które sprawiają, że ograniczenia te bywają obchodzone, np. gdy kontrola dotyczy przestępstw skarbowych czy podejrzenia działalności bez rejestracji. Zwłaszcza w przypadku jednoosobowej działalności gospodarczej organy podatkowe mogą prowadzić kontrole częściej i dłużej, niż teoretycznie wynika z ustawy.

Jakie są kary po wykryciu nieprawidłowości w kontroli skarbowej?

Jeśli kontrola podatkowa nie wykryje żadnych nieprawidłowości, cały proces zamyka się na wspomnianym protokole. Ale gdy coś wzbudziło wątpliwości lub wskazuje na błąd podatkowy, kolejnym krokiem może być wszczęcie postępowania podatkowego. Jest to już formalna procedura, która kończy się wydaniem decyzji określającej wysokość zaległości wraz z odsetkami, ewentualnymi sankcjami (np. 30% sankcją VAT) i obowiązkiem zapłaty.

W przypadku poważniejszych uchybień sprawa może trafić także na grunt odpowiedzialności karno-skarbowej. Najczęściej dotyczy to sytuacji, gdy istnieje podejrzenie celowego działania, zatajenia dochodów czy posługiwania się nierzetelnymi fakturami.

Jako biuro rachunkowe wspieramy przedsiębiorców od pierwszych kroków – od rejestracji, przez formalności, aż po bieżące prowadzenie księgowości. Serdecznie zapraszamy do kontaktu:

530 250 740
biuro.precyzja@protonmail.com